YİVSİZ TÜFEK FİŞEK SEÇİMİ

Yivsiz tüfek (av tüfeği) çok yönlü, çok amaçlı, farklı türde mühimmatlar kullanabilen bir silahtır. Özellikle yeni tüfek alanların, kullanım amacını belirlemeden, ne tür mühimmatı ne amaçla kullanacağını bilmeden atışlar yaptığını, kullanım amaçları dışında, hiç kullanmayacakları tür ve gramajda fişekler attığını görüyoruz. Aynı hataları acemilik döneminde ben de yaptım. Bilmeden şu anda kenarda köşede durup, atamadığım, satamadığım tüfekler edindim. Hiç kullanmayacağım fişekler denedim.

Özellikle yivsiz tüfek (av tüfeği) ile tanışanlar için rehber niteliğinde olabilecek bazı bilgileri derledim.

Yivsiz tüfeğin temel amacı saçma atmaktır. Saçma kullanırken şok kullanımı da önemli bir konudur. Burada o konuya girmeyeceğim.

Genel olarak kullanılan saçmaları hangi avlarda kullanıldığını aşağıda özetledim:

Bizim ülkemizde Hindi gibi iri kuşlar, geyik gibi büyük avlar elbette yok.

Yukarıdaki tabloya bakarsak genelde uçar avlar için (uzak mesafe ve büyücek kuşlar hariç) küçük boy saçmalar, düşük namlu hızları ile kullanıldığını görüyoruz. Hız saçmanın düşmanıdır. Yüksek hızlardaki saçmalar setback (geriye yaslanma) olayı nedeniyle ezilerek, fazla dağılmaya sebep olacağı için pek tercih edilmez. Ancak iri su kuşları (ördek, Kaz) için, iri saçma ve yüksek hız gerekebilir.

Avcılıkta tecrübe ve kullandığınız tüfek önemlidir. Her tüfeğin kendine göre patern özellikleri vardır. Keçe tapa, bior tapa, power piston tapa dağılımı etkiler. Yaz-kış barutun türüne göre sıkının barut miktarı, namlu çıkış hızları farklılık gösterir. Eğer uçar avcılığı merakınız varsa, tecrübeli bir av arkadaşınızdan, hangi ava, ne zaman, ne tür fişek kullanacağınızı onun tecrübelerinden de öğrenebilirsiniz.

Saçmanın en çok kullanıldığı yarışma alanları trap, skeet, çayır trapı gibi disiplinlerdir. Burada kullanılan sıkıları aşağıda özetlemeye çalıştım:

Ülkemizde hem çok çoğaldıkları için nüfus kontrolu, bostan, tarlalara zarar ziyan verdikleri, hem de ekonomik amaçlı en yaygın yapılan büyük av domuz avıdır. Domuz avı tehlikeli avlar sınıfındadır. Yaralandığı zaman 
inanılmaz derecede tehlikeli, öldürücü olabilir. Her ne kadar domuz avı için bazı firmaların ağır magnum sıkıları da olsa en yaygın kullanılan mesafe ve hayvanın cüssesine göre 28-32 gram yivsiz tek kurşunlardır:

Bu avda hayvana eziyet çektirmeden avlamak esastır. Bu nedenle vuruş yeri önemlidir. Çok hızlı hareket eden bu hayvanı avlamak tecrübe ve ustalık ister. Merminin sadece delmesi değil aynı zamanda mantarlaşmasının da, hemen ölüm ve  temiz av için önemi vardır. 

Yivsiz tüfeğin diğer bir kullanım alanı, savunmadır. Açık alanda 25-100 metre içinde yivsiz tek kurşun kullanılabilir. Ancak  ev içi ve yakın mesafelerde tavsiye edilen şevrotindir. Şevrotinin dağılımı tüfeğe göre değişir. Hangi mesafelerde kullanmayı planlıyorsanız, kendi tüfeğinizle o mesafelerde kullanacağını şevrotinleri ve dağılımını mutlaka test etmenizi öneririm.

Ev savunmasında ne kullanılacağı epeyce tartışılan bir konudur.