YouTube da bulduğum bir videoda .223 Remington ve 5.56 NATO fişekleri arasındaki fark çok güzel anlatılmış. Videonun altında, konuşma metnini tercüme ederek bırakıyorum:
223 vs 5.56 | Farkı Nedir?
Modern bir fişeği düşündüğümüzde, ister tüfek ister tabanca olsun, genellikle sadece “mermi” ya da “mühimmat” olarak adlandırma eğilimindeyiz. Ancak fişek aslında tamamen kendine yeterli bir şeydir.
Yani, bir pirinç kovan, bir çekirdek (mermi), bir kapsül ve barut içerir. İşte bu bir fişektir. Bildiğimiz birçok fişek aslında ilk olarak askeri mühimmat olarak ortaya çıkmıştır. Örneğin .45-70 Government askeri bir fişekti, .45 Colt askeri bir fişek olarak başladı, .45 ACP ve 9mm de öyleydi.
İlginç bir şekilde, şu anda ordumuzda ve dünyada, özellikle NATO’da en yaygın kullanılan askeri fişeklerden biri olan .223 veya 5.56 kalibre, bu duruma bir istisnadır. Aslında ilk olarak .223 Remington olarak tasarlanmıştı. Daha sonra askeri kullanım için AR-15 tipi tüfekte benimsenince, ordu tarafından 5.56 olarak yeniden adlandırıldı.
Peki neden böyle yaptılar? Neden bugün bile devam eden bu kafa karışıklığına sebep oldular? Bu videoyu yapmamızın nedenlerinden biri de insanların sıkça gelip şu soruları sorması: “.223 ve 5.56 arasındaki fark nedir? Bunları birbirinin yerine kullanabilir miyim? Neden farklılar? Ne olup bitiyor?”
5.56 olarak adlandırılmasının nedenlerinden biri, 1979 yılında NATO’nun (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) bu fişeği üye ülkeler için standart bir askeri mühimmat olarak belirlemesidir. Bunun temel sebeplerinden biri, bir çatışma durumunda farklı ülkeler iş birliği yaparken birbirlerinin mühimmatını kullanabilmelerini sağlamaktı. Böylece 5.56 standardı belirlendi.
5.56×45 mm ifadesi, aslında .223 Remington’un metrik tanımıdır, hepsi bu. Ancak ordu, fişekte bazı küçük ayarlamalar yaptı.
Bugün aslında bu fişeğin iki farklı standardı bulunmaktadır:
- .223 Remington (bu burada görülen fişek)
- 5.56×45 mm (bu da burada görülen fişek)
Bu iki fişeğe baktığınızda, aynı gibi görünürler ve büyük ölçüde aynıdırlar. Mermi çapı ve genel boyutları temelde aynıdır.
Ancak aralarında bir fark vardır. Bu fark önemli mi? Evet ve hayır.
Bu, fişeği nasıl kullanacağınıza, sahip olduğunuz tüfeğe ve özellikle de tüfeğin namlu yatağına (chambering) bağlıdır. Çoğu AR-15 tüfeği bu kalibrede üretilmiştir.
AR-15 tipi tüfeklerin farklı kalibrelerde üretildiğini biliyoruz, değil mi? Veya dilerseniz “modern sportif tüfek” diyelim, aynı şey. Çoğunun atım yatağı (chamber) 5.56×45 mm olarak tasarlanmıştır.
Peki, 5.56 namlu yatağı ile .223 namlu yatağı arasındaki fark nedir?
- .223 namlu yatağı daha sıkıdır.
- 5.56 namlu yatağı ön tarafta biraz daha geniştir.
Özellikle de boğaz (throat) kısmında fark bulunur. Boğaz, çekirdeğin (merminin) yiv-setlere girmeden hemen önce oturduğu bölümdür. 5.56 namlu yatağının boğazı, .223 namlu yatağına kıyasla biraz daha geniştir.
Bu yüzden:
.223 fişekleri, 5.56 namlu yatağına sahip bir tüfekte sorunsuzca ateşlenebilir.
Ancak 5.56 fişekleri, .223 namlu yatağına sahip bir tüfekte ateşlenmemelidir.
Peki neden? Çünkü .223 namlu yatağı daha sıkıdır ve bir 5.56 fişeğini ateşlemek aşırı basınca neden olabilir.
- 100 adet 5.56 fişeği atarsınız ve hiçbir sorun yaşamazsınız.
- Ancak 101. fişek tüfeğinizi parçalayabilir.
- Hatta ilk atışta bile tüfeğiniz zarar görebilir.
Bu risk yalnızca .223 namlu yatağına sahip tüfekler için geçerlidir.
Eğer bu iki fişeğe bakarsak, neredeyse aynı görünürler. Genel boyutlar çok benzerdir ama küçük farklılıklar vardır:
5.56 fişeğinin pirinç kovanı iç kısmında biraz daha kalındır.
Fişeğin omuz kısmı (shoulder) 5.56’da biraz daha farklı bir şekildedir ve çok az da olsa daha büyüktür.
Mermiler tamamen aynıdır: İkisi de 55 grain Tam Metal Ceketli (FMJ) çekirdeklerdir.
Ancak 5.56 fişeği, .223 fişeğine kıyasla çok ama çok az daha uzun oturur.
Bu farklar küçük görünebilir ama mühimmatın güvenli kullanımı açısından kritik öneme sahiptir.
Omuz kısmındaki (shoulder) farkın nedenlerinden biri, bu iki fişeğin namlu çıkış hızlarının (muzzle velocity) farklı olmasıdır.
Şimdi kutuya bakalım:
- PMC .223 Remington 55 grain Tam Metal Ceketli (FMJ) fişeğinin namlu çıkış hızı: 2,900 ft/sn (feet per second).
- 5.56 mm 55 grain FMJ fişeğinin namlu çıkış hızı: 3,180 ft/sn.
5.56 fişeği, daha yüksek bir basınçla çalışır ve bu sayede daha yüksek bir hızda ilerler.
Bu nedenle 5.56 fişeğini ateşleyecek namlu yatağı daha geniş olmalıdır.
Peki, bu bizim için ne anlama geliyor?
Diyelim ki bir AR-15’iniz var. Hatta 2, 3 ya da 10 tane var. Ve hepsi 5.56 namlu yatağına sahip.
Bu durumda maksimum hassasiyet (accuracy) istiyorsanız:
5.56 spesifikasyonunda bir fişek kullanmalısınız.
300 yard (275 metre) gibi mesafelerde en iyi isabet oranını almak için farklı çekirdek ağırlıklarıyla deneme yapabilirsiniz.
Ama çoğumuz gibi sadece hedef kağıdına atış yapıyorsanız,
- Atış mesafeniz çok uzun değilse,
- Ve sadece keyif almak istiyorsanız,
O zaman hangi fişeği kullandığınız pek önemli değildir.
Benim tavsiyem: Eğer sadece atış yapıp eğleniyorsanız, hangi fişek daha ucuzsa onu kullanın.
Kağıt farkı anlamaz, tüfek anlamaz, siz de farkı anlamazsınız. ?
Ama eğer bir bolt-action tüfeğiniz varsa, durum değişir…
Peki, bolt-action tüfekler için durum ne?
Eğer tüfeğiniz 5.56 atım yataklıı (chambered) bir bolt-action tüfekse, sorun yok. Hem 5.56 hem de .223 Remington fişekleriyle güvenle atış yapabilirsiniz.
Ancak, eğer tüfeğiniz sadece .223 Remington atım yataklıysa, 5.56 fişekleri almayın!
Bazı durumlarda çalışabilir ama şansa güvenmek akıllıca değil.
5.56 fişeği, .223 odacıkta daha yüksek basınca neden olabilir ve bu da güvensiz seviyelere çıkabilir.
Bu yüzden, sadece .223 spesifikasyonunda fişek kullanın.
Peki, .223 Wylde nedir?
Bazen .223 Wylde (W-Y-L-D-E) odacıklı tüfeklerden bahsedildiğini duymuşsunuzdur.
.223 Wylde bir fişek veya yeni bir mühimmat türü değildir!
Bu, hem .223 Remington hem de 5.56 fişeklerinin en yüksek hassasiyetle atılabilmesi için geliştirilmiş özel bir namlu yatağı tasarımıdır.
Yani:
Eğer maksimum hassasiyet istiyorsanız, .223 Wylde atım yataklı bir tüfek en iyi seçenek olabilir.
Bu atım yatağı tasarımı, her iki fişeği de güvenle ateşleyebilir ve daha iyi isabet oranı sağlar.
Mühimmatın Evrimi
Bu fişekler ilk olarak 55 grain Tam Metal Ceketli (FMJ) çekirdekler ile üretildi.
Daha sonra, av ve varmint (küçük hayvan) avcılığı için 55 grain genişleyen çekirdekli fişekler geliştirildi.
Eskiden bu fişeklerin çekirdek ağırlıkları genellikle 50 grain’in altındaydı.
Bugün hem 5.56 hem de .223 fişekleri için daha ağır çekirdek seçenekleri mevcut:
62 grain
68 grain
69 grain
75 grain
77 grain
Günümüzde, farklı çekirdek ağırlıkları ve tasarımları, atıcının ihtiyacına göre seçilebilecek geniş bir çeşitlilik sunuyor.
Ve bu evrim, silahı ne amaçla kullandığınıza bağlı olarak farklı teknik yönlere giriyor.
Eğer maksimum hassasiyet (accuracy) istiyorsanız, özellikle uzun mesafeli atışlar, varmint avcılığı veya büyük av hayvanları için, doğru mühimmat seçimi büyük önem taşır.
5.56 ve .223 fişekleri, belirli koşullarda daha büyük avlar için bile kullanılabilir.
Bu konu, daha derinlemesine ele alınması gereken ayrı bir mesele.
Bu yüzden, bununla ilgili başka bir videoda daha fazla detay vereceğiz.
Şimdilik, iki fişek arasındaki temel farkları ve hangi atım yatağında (chamber) nasıl kullanılabileceklerini anlaşılır bir şekilde açıkladığımızı umuyoruz.
5.56 Atım yatağında her iki fişek de güvenle ateşlenebilir.
.223 Atım yatağında yalnızca .223 fişekleri kullanılmalıdır.
.223 Wylde Atım yatağında ise her iki fişek de yüksek hassasiyetle kullanılabilir.
Silah & Fişek 