Amerikan Ordusu’nun kadro tabancası… .45” Colt 1911’di… Ne var ki… 1940 yılından sonra alımlar durdurulmuş… Envanterdeki silahların kullanılmaktan da cılkı çıkmıştı…
E… Bu arada devir de değişmişti… 9mm Parabellum… Çok fişek alabilen… Tek/ Çift hareketli… Nisbeten daha hafif tabancalar modaydı… Amerikan Ordonatı 1975’te bir yarışma açıp… Handiyse kutsal 1911’leri… F92 Beretta ile değiştiriverdi… “Beretta” dedikleri… Bir İtalyan tabancası…
Amerikalılar bu işe bayağı bozuldular… Amerikan Ordusu’na İtalyan tabancası…
Derken…
Devir gene değişti… Bu kere… İğne vuruşlu plastik gövdeli modeller modaydı… E… Amerikalılar zaten Beretta’ya ısınamamış… Yirmi bin atış görünce orası burası kırılmaya başlayan kadro tabancalarıyla mızıldaşıp durmaktaydılar…
Amerikan Ordonatı fırsatı kaçırmadı…
Hemmen…
”Tabancalar yenilenecek… Hemi de MODULER olacak” dediler… Modüler dedikleri… Muhtelif maksatlı kullanıma… Ebada uyabilen çekirdek bünyeli anlamında…
Yarışma açtılar…
Avusturyalı Kornişçi bile katıldı…
Amerika’da şubesini açan “SigSauer” kazandı…
Açıkcası her kes “Kornişçi”nin kazanacağından emindi…
Lakin…
Kornişçinin tabancası hem modüler değildi… Hem de…
Amerikalı “Sig”… Ondan neredeyse yarı yarıya ucuz fiyat vermişti… Modüler özellikli “Ateş Kontrol Birimi / Fire Control Unit/ FCU” sahibiydi…
Tabanca…
Pazardaki… Tek hareketli… Yüksek fişek kapasiteli… Plastik gövdeli… İğne vuruşlu… Darbe güvenliği olarak… Düşünce kurulu halini değil… Ateş almamayı hüner edinen tabancaların her hangi birinden farksızdı…
Değişik olarak…
Modülerdi…
Namlu aksı çok yüksekti…
Tetik otomatik güvenliği yoktu…
Söküm için tetik düşürme gerektirmiyordu… Bu hüneri de beceren aksamı… Ateş kontrol birimleriyle birlikte… Çok titiz kalite kontrolu gerektiren MIM yöntemiyle üretilebilerek ekonomi verecek kadar karmaşık ve detaylıydı…
Bir de…
Sürgü hareketiyle eşgüdümlü çalışan… Disconnectorü yoktu… Tasarımcı taifesi… Oturup kafa patlatmış… Modern Amerikan kadro tabancasına… Taa 1900’lü yılların başlarında kullanılmış… “Vurkaç / Tek tetik çekimine münhasır” bağlantı kesiciyi münasip görmüş… Ordonat yetkilileri de bunu yemişti… Bu nevi tabancalar… Başkaca bir yapılanmaya sahip değilse… Sürgü tam yerine oturmadan da ateş edebilmekteydiler… Hele iğne vuruşlularsa…
“P 320” şeklinde tanımlanan tabancanın… Üzerinde… “Foolproof/Aptal işlemez” yaklaşımla hayli kafa yorulmuş görünen özellikleri şöyleydi…
-Sürgü… Ateşleme kontrol birimleri ve güvenlik aksamının tamamını içine alan… Silaha “Modüler” özelliğini veren… Plastik gövde içi… Çelik bir karkas (Şasi) mevcuttu… Seri numarasını da üzerinde taşıyan bu parçayla tabancanın muhtelif boy hatta çaplara değişimi mümkündü…
-Ateşleme tam kurulu ateşleme iğnesiyleydi… Tetik… Buna uygun olarak… Tek hareketli… Pazardaki benzer ekseri plastik tabancanın aksine… Tetik koluyla farklı yönde hareketliydi…Yani… Tetik çekilirken… Tetik kolu ileri doğru gidiyor… Alt önünden temas ettiği takılma dişini… Üst arkada aşağı doğru çevirip… İğne ayağıyla irtibattan kurtarırken… Hem takılma dişinin alt arka ucunun kendini öne itmesi… Hem de içinde olduğu hamilin temasta olduğu yüzeyin eğimiyle irtibattan kurtulup… Takılma dişini… Sonraki atış için… Ateşleme iğnesiyle buluşmaya bırakıyordu… Bu iş için farklı bir bağlantı kesici(Disconnector) mevcut değildi… Filvaki… Bu yapılanma… Çok kısa bir tetiklenme dönümü (Reset) veriyor lakin…Sürgü tam kapanmadan ateşlemeye de açık kapı bırakıyordu…
-Farklı yönde hareketli tetik ve tetik kolunun… Düşme ve darbe alma gibi olaylarda… Yaklaşık eşdeğer kütle ve manivela özellikleri ve…Ataletleriyle dengeli hareket ederek birbirlerinin devinimlerini massedecek “Karşı ağırlıklar” olarak çalışacakları düşünülmüş… Bu nedenle… İstenmeyen tetik hareketlerine mani olacak bir “Tetik içi tetik” güvenliği düşünülmemişti…
-Benzer örneklerde iğne yolu üzerine konumlandırılan “Otomatik ateşleme iğne pasif güvenliği”… Bu tabancada… Ateşleme iğnesinin içinden geçip… Yayını kurma mesnedi olarak kullandığı… “Ateşleme iğne kaidesi” yanında… Düşey hareketli… Üste… İçe bükülü ucu… Ateşleme iğnesini… Kapsüle vurmadan bir kaç milim önce tutan… Tetik kolunu aktive ettiği bir mahmuzun yukarı iterek devreden aldığı manivela şeklindeydi…
-Güvenlik güçleri için… Standart şartnamelere uygun olarak… Farklı bir plastik gövde ve çelik karkasla… Emniyete alınınca… Tetik kolunun takılma dişiyle irtibatını kesen… Çift taraflı bir güvenlik mandalı dünülmüştü… Bu şekilde… Silaha pek ünsiyeti olmayan personelin… Kazara ateşleme vermeden… Sürgüyü çekip… İlk atış için atım yatağını doldurabilmesi hedeflenmiş olmalıydı…
-Sürgü tutma mandalı… Çift taraflı ve sahra sökümünde iş görür özellikteydi… Tabancanın sökme mandalı ön üst kısmı… Sürgünün arkada takılı halinde… Şarjör silahtan alınmışsa… Sürgü yanındaki bir yuvadan geçerek dönebiliyor… Dönerken de kendine yay baskısıyla temas ederek takılma dişine kadar uzanan ağırca bir kolu… Arkaya… Takılma dişindeki eğimli yüzden aşağı itip… Ateşleme iğnesiyle irtibattan kurtararak… Sürgü… Tutma kolu tutuşundan kurtarıldığında…Ateşleme iğnesi boşalmış olarak önden dışarı alınıyordu… Bu… Gene “Aptal işlemez” yaklaşımla… Dolu atım yatağıyla kazasız söküm için düşünülmüştü…
-Tabancanın namlu aksı… Bu alanda tek rakibi… “HS2000”den bile yüksekti… Bunun… Ateşleme kontrol birimlerinin yüklüce yapılanmasından mı… Yoksa… Modüler karkasın muhtemel bir horozlu modele de mi uygunluğu için yapıldığı meçhuldü…
-Çelik karkas… Çift taraflı sürgü tutma kolları kesme bükme… Diğer tüm hareketli aksam… MIM yöntemiyle yapılmıştı ve… Görülen kadarıyla MIM parçalar… Hiç ek tesfiye görmeden… Üretimden gelen nihai haliyle kullanılmaktaydı… MIM Metodu gibi… Kademeler halinde… İlk ve son boyutları arasında yaklaşık dörtte bir fark veren… Hem üretim hem de montaj safhalarında aşırı kalite kontrol isteyen uygulama… Ordu kadro tabancası olacak bir silahta… Ana üretim yöntemi olarak düşünülmüş… Çetrefil parça şekillendirmeleri buna güvenilerek şekillendirilmiş… Yapılmıştı… Eksik kontrol halinde… Gelen bir MIM parça grubunun… Geniş planda aksama verebileceği yaşanmış… Ancak ifşa edilmemiş gerçeklerdendi…
Tabancanın… “Atım yatağı dolu muşiri… İki taraflı kullanılabilir şarjör mandalı” benzeri aksamının diğer pazar modellerinden farkı yoktu…
Ordu kullanımı için… Aynı plastik gövde ve çelik şasi üzerinde… Sürgünün gövde önünden taştığı “M17” ve… Sürgünün gövde önüyle hem yüzey olduğu “M18” modelleri verilmişti…
Amerikan Ordonatı’nın… 2017 yılı başlarında “P320” tabancasını kabul etmesinin ardından…
Dört ay kadar sonra… Ordu teknisyenlerince… “Silahın yere düşünce ateşlendiği” mızmızlanmaları üreticiye ulaşmaya başlamıştı… Sivil kullanıcılardan da aynı mealde videolarla desteklenen buluntular yayılanmaktaydı…
Derken… Bir iki ay daha sonra…
Polise de dağıtılan( Kendi paralarıyla) tabancalardan birinin düşerek kullanıcısında delik açması ve vukuatın davaya bağlanması üzerine… İmalatcı firma… Konuya eğilip işi ele almak zorunda kaldı…
Araştırmalar… Gerçekten de…
Eksi 30 dereceyle… Namlu yukarı düşen tabancanın… Yere çarpınca ateş aldığını gösteriyordu… Ağır çekim videolarda… Tetiğin sademeyle geri gittiği görülebilmekteydi…
Demek ki…
”Karşı ağırlık” teorisine göre… Ters istikametli tetik ve tetik kolu hareketlerinin… Düşünce denge hasıl edip… Kıpraşmıyacakları uygulaması boştu…
Buna karşı yapılacak en uygun şey… Diğer plastikler gibi… Hemen bir “Tetik içi tetik” güvenliği ekleyerek düşüşlerde… Tetik hareketine engel olmaktı…
Lakin…
Üreticinin inadı inattı… Oturup… Kafadan dumanlar çıkararak düşünmeye başladılar… Muhtemelen daha önce bunlar akıllarına gelmemişti….
Tabancanın tetik kolu ağırlığı muhtemelen tetikten hafif olmalıydı… Hareket ekseninden tetik tarafına manivela kolu da bariz olarak daha uzundu… “ Arşimet” alimi bile “Verin bir mesnet… Manivelayla Dünya’yı yerinden oynatayım” dememiş miydi…
Acele yeni kalıplar yapıp… MIM tetik parçaların ağırlığını üçte bir düşürdüler…
E… Düşünce hareket alan yanızca tetik olamazdı… Takılma dişi… Ateşleme iğnesi… İğne kaidesinde meskun iğne güvenlik levyesi… Bu levyeyi yukarı iten… Tetik kolunun hareket verdiği mahmuz levye de ataletleriyle gerekeni yapmaktan geri kalmayacaklar… Oluşan her devinim bir ötekine yol açacaktı… Yeni takılma dişinde… İğne ayağının bir şekilde ana dişten kurtulması halinde… Yolu üzerine çıkacak ikinci bir takılma dişi tasarlanmıştı… Horozlularda “Yarım kurma dişi gibi”… Lakin… Burada… Kaçan ve yakalayan… Sürekli birbirine yanaşmıyor… Doğrusal hareketli iğneyi… Dairesel hareketli takılma dişi… Birim zamanda daha yavaş hareketli dişiyle yakalamaya çalışıyordu… İğne güvenlik hareket mahmuzu da… Eskisinden farklı olarak… Tetik kolunun hem ileri hem de arkaya hareketinden etkilenecek şekilde düşünülmüştü… Böylelikle mahmuz için ayrı bir yaydan tasarruf edilmiş oluyordu…
Hemmen yeni kalıplar yaptırıp… Tamamı MIM olan bu parçaların ağırlıklarını da düşürdüler… İğne kaidesinde konumlu güvenlik levyesinin yuvasını değiştirdiler… Levye yapımını da… MIM’den pres büküme çevirdiler… Neden… Çünkü… MIM yönteminde köşelerin minimum bir yuvarlaklığı şarttı… E… Keskin olmayan aksamın durduruculuğu da net olamazdı… Bu levyenin işi… Bir şekilde boşalan iğneyi kapsüle vurmadan durdurmaktı…
Sonra…
Tetik koluna da… Sürgüyle etkinleşen bir bağlantı kesici(Disconnector) koydular… Bu konuda da mırmırlananlar vardı…
Aynı sene Ağustos ayında… Sivil kullanıcıya… “İsteyen tabancası yollasın… Hallederiz” mealinde bir duyuru yaptılar… Koşan koşana…
Üretici testleri… Sorunun halledildiğini… İşlerin tıkırında gittiğini gösteriyorken…
Bazı oyunbozan personel ve sivil kullanıcı… Tabancanın halinden şikayetçiydi… Ve…
Halen öyleler…
Amerikan Ordusu’nun yeni kadro tabancasının… Kabulü ardından dört ay geçmeden… Yere düşünce ateş aldığı… Mahkeme kaydıyla belgelenmiş…
-30 dereceyle düşerek…
Bir de arkasına sağlam bir darbe alınca…
Tabanca… Moda olan… İğne vuruşlu… Plastik gövdelilerden…
Lakin…
Bu tip tabancaların hepsinde mevcut “Tetik içi tetik”… Yani… Tetik otomatik güvenliği bu tabancada yok…
Tabanca… Dört kişilik bir tasarım ekibinin eseri… Tetik ve tetik çekişini takılma dişine ileten… Tetik kolu… Bunda ters istikamette çalışıyor… Tetik arkaya… Kol öne… Buna benzer yapılanma… “Springfield XD” modelinde var… Ancak o tabancada tetik içi tetik mevcut… Tetiğin istem dışı hareketinde… İç tetik…Gövdeye yaslanıp tetik hareketinin ateşlemeye varmasına engel oluyor… P320 tanımlı Amerikan Ordusu yeni kadro tabancasında… Bu güvenlik yok…
Neden…
Tasarım ekibi… Ters yönde çalışan tetik ve tetik kolunun… Düşme… Darbe alma benzeri atalet ortamlarında… Eksen alt ve üstünde terazi gibi çalışıp… Tetiğin geriye hareketini… Tetik kolunun aynı yönde hamlesiyle mas edeceğini mi düşünmüş… Meçhul…
Öyle bile olsa…
Tetik arkaya gitmekte özgür… Lakin…
Tetik kolu… Yapılanmada arkaya gidebilecek gibi değil… Geri seyahat… İç aksam engelleriyle kapalı…
E… Nasıl olacak terazilenme şimdi…
Dahası…
Tetik çelikten ve kütlesi hatırlıca…
Daha da ötesi… İç aksam… İğneyi kurulu tutan “Takılma dişi”… İğne ve onu sürgü içinde tutan “İğne kaidesi”… Bu kaide içinde meskun “İğne otomatik güvenlik levyesi”… Alt gövdede… Çelik karkas içinde bu levyeyi tetik çekişiyle etkilendiren “İğne otomatik güvenlik itici mahmuzu”… Hep… Müstakilen hareket edebilir özellikte ve… Hörmetlice kütlede…
Tüm bu aksam… Düşüş ve darbelerde… Ataletleriyle… Kendi başlarına… Diğer parçalara iletilecek hareketler oluşturmazlar mı…
Bunlara ilaveten…
Dörtlü tasarım ekibinin eklediği…
Tabancanın sahra sökümünde… Boşa tetik çekilmesin diye… Sürgü arkaya alınıp da şarjör çıkarılınca… Ve de sökme mandalı doksan derece aşağı çevrilince… Şarjör yuvasını aşıp arkaya… Takılma dişine kadar uzanıp onun içine yerleşen yan çıkıntısıyla… Oturduğu eğimli rampada ilerleyip… Takılma dişini iğne ayağıyla irtibattan alan… Ağırca bir kol var… “Sökme güvenlik kolu”… https://patentimages.storage.googleapis.com/49/49/c5/2080ccc6b1aefe/US9303936.pdf
Bu kol… Sökme mandalına sadece yay zoruyla temas ediyor… Şarjör alındığında… Düşüşlerde… Arkaya gidip… Takılma dişiyle iğne irtibatını kesip… Uygun diğer aksamın da eylemsizlikleriyle verecekleri mesaide… Tabancayı ateşlemekte özgür…
Tasarım ekibi bunları düşünmemiş mi…
Düşünmediği gün gibi ortada… Tabanca düşmüş… Patlamış…
Şikayet ayyuka çıkınca… Tasarım ekibi…
Ne yapmış…
Ateş kontrol birimindeki… Tüm hareketli aksamın ağırlıklarını azaltmış…
Daha önce olmayan… Sürgü hareketiyle çalışan bir bağlantı kesici koymuş…
Bir de…
Takılma dişine… Ana dişten kurtulmayı başaran iğne ayağının… İğne yolu üzerinde takılmayı tercih edebileceği ikinci bir diş açmış…
E… Şimdi bu dişe… Nasıl olur da ezerek tetik çekişle ana dişten kurtulan iğne ayağı takılmaz… Horozlulardaki gibi… Her iki diş de aynı çenber üzerinde değil… Yedek olanı… Daha küçük çaplı çenberde ve… İğne ayağı doğrusal olarak hareket ediyor…https://patentimages.storage.googleapis.com/24/39/c3/0d23bee514d2bd/US20190107353A1.pdf
Tasarım ekibi… Daha da öte…
Şarjör alınınca… Düşecek yahut darbe alacak bir tabancada rahatlıkla arkaya gidip takılma dişini iğneyle irtibattan alacak “Sökme güvenlik koluna” hiç mi hiç ilişmemiş… Öylece bırakmış…
Eh…
Fabrikaya yollanıp… Güncellenmiş tabancalardan halen bazı bazı… “Tetiğe dokunmadan patlama” haberleri geliyormuş…
E… Yani…
Silah & Fişek 